TIỂU SỬ ÔNG TRẦN HỮU SỔ

ĐỜI THỨ 8 – CHI IB

Giáo sư Hương Trường

Tùng cửu phẩm văn giai

Ông TRẦN HỮU SỔ thường gọi là thầy giáo Hai, sinh năm 1905, Thành Thái thứ 17 Ất Tỵ Trưởng nam của cố TRẦN HỮU NHƯỢC (tư Yên) và cố bà PHẠM THỊ VÕ. Thân sinh ông thất lộc, thân mẫu tái giá, ông được đường huynh là cố đãi chiếu Tú Tài TRẦN TRỌNG GIẢI đem về nhà nuôi dạy lúc ông còn mới vừa 8 tuổi. Đường huynh của ông cho học chữ Hán và chữ Quốc ngữ, đến năm 16 tuổi (1921) ông được vào lớp nhì trường Quốc học Qui Nhơn. Năm 19 thuổi (1924) ông lên lớp nhất và chuẩn bị thi bằng Cơ thủy (CEPFI).

Thời bấy giờ ở địa phương có một người đi học Pháp văn như ông là điều hi hữu.

Cùng năm ấy ông lấy vợ. Vợ ông là con của ông Cả Cửu Lê Diệu người đồng thôn, bà tên là LÊ THỊ SANG,

 Ông thôi học và về dạy tại trường tư thục Cảnh Vân (tại chợ Quán Rạp) do hai đường huynh của ông là TRẦN THIỆU THUẬT và TRẦN TRỌNG GIẢI sáng lập.

Ngày nay những người làng Cảnh Vân và các làng lân cận có tuổi trên 65 mà biết chữ Quốc ngữ và ít nhiều chữ Pháp là do ông đào tạo.

Trong những năm 1920 – 1954, ông tham gia công việc tộc họ. Trước tiên là ông có chân trong ban tu phổ lần I và sau là tộc lễ của Trần Tộc Đại Tôn Tự Đường. Vào những ngày 12/1 hàng năm chẳng những ông lo phần nghi lễ mà còn đưa các cháu học sinh nội ngoại họ Trần về tự sở để làm hàng rào danh dự hầu tế ông bà.

Ông còn cố dạy con cháu họ Trần học thuộc bài Hiểu Cáo của cố Đãi Chiếu Tú Tài TRẦN TRỌNG GIẢI.

SẮC PHONG

Tùng CỬU PHẨM VĂN GIAI của ông TRẦN HỮU SỔ

Năm 1932 khi các đường huynh của ông hiến Trần Tộc Tự Trường cho Nhà nước, thì ông được làm Hiệu trưởng công lập Cảnh Vân (Ecole intercommunale de Cảnh Vân).

Ông dạy ở trường này đến 1941, Bảo Đại thập lục niên Tân Tỵ thì được thưởng Tùng Cửu phẩm Văn giai.

Ông rất thích nhất văn nghệ nhất là bộ môn hát tuồng.

Đã có lần ông tham gia đoàn hát bộ tài tử của hàng Sĩ Lâm Bình Định để đi hát cứu tế vào những năm 1938 – 1942.

Ngày Cách mạng mùa Thu ông tham gia vào Bình dân học vụ và có thời làm trưởng ban BDHV huyện Vân Canh.

Năm 1954 sau hiệp định Genève, ông thành lập một đoàn hát bộ gồm các diễn viên hữu hạn của tỉnh nhà để vào Phú Yên trình diễn (Lúc bấy giờ Bình Định chưa tiếp thu).

Tại Phú Yên, ông đưa đoàn đi hát ở vùng Tuy An – Tuy Hòa ngày 23-3 – Ất tỵ (1955) đang khi hướng dẫn đoàn hát bộ trình diễn tại Ngân Sơn, ông ngã bệnh và thất lộc tại đây. Đến năm 1958 hài cốt mới được đường đệ Trần An và đường điệt Trần Hữu Ích đưa về chôn cất tại quê nhà (vùng núi Thơm).

Để tưởng nhớ người Chú và là người Thầy thân mến của mình, đường điệt của ông là Trần Bùi Thao đã làm bài thơ bát cú như sau:

Hòm rương bầu bạn sớm lên đường.

Vào chốn quê người tạm gửi thân.

Rộn vẻ áo xiêm mừng cựu chủ.

Khoe màu son phấn đón tân xuân.

Kép đầu Ngọc Lãng đành chung phận.

Chồng vợ Ngân Sơn vội tách phương

Thôi thế cam đành an phận thế.

Giác linh xin trở lại gia hương.

Đường điệt Trần Bùt Thao kính ghi